ჩვენს დროში ვიტამინების დეფიციტი საკმაოდ გავრცელებული პრობლემა არის. არსებობს დეფიციტის ორი გზა.
პირველადი დეფიციტი ვითარდება, როდესაც საკვების საშუალებით საკმარის საკვებ ნივთიერებას არ მოიხმართ. მეორადი დეფიციტი ხდება მაშინ, როდესაც თქვენ იღებთ საკმარისად, მაგრამ თქვენს სხეულს არ შეუძლია ვიტამინის ეფექტურად შეწოვა ან გამოყენება.
ვიტამინები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ ენერგიის წარმოებაში, ნერვული სიგნალიზაციის გადაცემაში, იმუნურ ფუნქციაში, ჰორმონალურ ბალანსსა და უჯრედების აღდგენაში. როდესაც დონეები ეცემა, თუნდაც ოდნავ, თქვენი სხეული ცდილობს კომპენსირება მოახდინოს
დროთა განმავლობაში, ეს დეფიციტი შეიძლება უფრო სერიოზულ პრობლემებად გადაიქცეს, რაც გავლენას ახდენს განწყობაზე, მეტაბოლიზმზე, ნევროლოგიურ ფუნქციასა და გრძელვადიან ჯანმრთელობაზე.
ვიტამინის დეფიციტის ნიშნები
ვიტამინის დეფიციტის სიმპტომები განსხვავდება საკვები ნივთიერების მიხედვით.
ხშირი ნიშნებია:
მუდმივი დაღლილობა, რომელიც არ უმჯობესდება დასვენების შემდეგ
ტვინის დაბინდვა, დავიწყება ან კონცენტრაციის გაძნელება
შფოთვა, გაღიზიანება ან ცუდი განწყობა
თმის ცვენა ან ფრჩხილების მსხვრევა
ხელებსა და ფეხებში დაბუჟება ან ჩხვლეტის შეგრძნება
კუნთების კრუნჩხვები, კანკალი ან სისუსტე
ხშირი ინფექციები ან ჭრილობების ნელი შეხორცება
ფერმკრთალი ან ყვითელი ფერის კანი
დაბალი ბალანსი ან კოორდინაცია
ქოშინი ან თავბრუსხვევა
ყველაზე გავრცელებული დეფიციტური ვიტამინები
ვიტამინი D
რკინა
მაგნიუმი
ვიტამინი B12
ეს საკვები ნივთიერებები ხელს უწყობს ენერგიის გამომუშავებას, ნევროლოგიურ ფუნქციას, იმუნურ ჯანმრთელობას და მეტაბოლურ ბალანსს, რის გამოც მათი დეფიციტი ხშირად იწვევს შესამჩნევ სიმპტომებს.
ასევე მათი დონე ადვილად იკლებს თანამედროვე დიეტის, საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემების და გავრცელებული მედიკამენტების გამო, რაც მათ განსაკუთრებით დაუცველს ხდის დღევანდელ მოსახლეობაში.
D ვიტამინის დეფიციტი: განწყობა + კუნთების სისუსტე
D ვიტამინის დეფიციტი ფართოდ არის გავრცელებული, რადგან მას ბუნებრივად ცოტა საკვები შეიცავს და ადამიანების უმეტესობას არ აქვს საკმარისი კომუნიკაცია მზის სხივებთან.
შენობებში ცხოვრება, მზისგან დამცავი კრემის გამოყენება, კანის მუქი პიგმენტაცია და ჩრდილოეთის კლიმატი ამცირებს D ვიტამინის სინთეზს. მისი დაბალი დონე იწვევს დაღლილობასთან, ცუდ განწყობას, ხშირ ინფექციებს, კუნთების სისუსტეს და სახსრების დისკომფორტს რადგან D ვიტამინი უფრო ჰორმონის მსგავსად მოქმედებს, ვიდრე ტრადიციული ვიტამინის, დეფიციტმა შეიძლება გავლენა მოახდინოს იმუნიტეტზე, ანთებასა და მეტაბოლურ ჯანმრთელობაზე.
რკინის დეფიციტი: დაღლილობა + თმის ცვენა
რკინის დეფიციტი მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებულია. რკინა აუცილებელია ჰემოგლობინის წარმოსაქმნელად, რომელიც სისხლში ჟანგბადს ატარებს. რკინის დაბალი დონე ამცირებს ჟანგბადის მიწოდებას, რაც იწვევს დაღლილობას, თავბრუსხვევას, ქოშინს, თავის ტკივილს და თმის ცვენას. განსაკუთრებით დაუცველები არიან რეპროდუქციული ასაკის ქალები და საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემების მქონე პირები. მაგნიუმის დეფიციტმაც კი შეიძლება გავლენა მოახდინოს ენერგიასა და კოგნიტურ მუშაობაზე.
მაგნიუმის დეფიციტი: კუნთების სპაზმები + ცუდი ძილი
მაგნიუმის დეფიციტი ხშირად უგულებელყოფილია, რადგან ის რუტინულად არ მოწმდება, თუმცა ის 300-ზე მეტ ბიოქიმიურ რეაქციას უწყობს ხელს. ის მნიშვნელოვან როლს ასრულებს კუნთების მოდუნებაში, ნერვული სიგნალიზაციის გადაცემაში, სისხლში შაქრის რეგულირებასა და სტრესზე რეაგირებაში. თანამედროვე საკვები ხშირად მაგნიუმით ღარიბია.
სტრესი, კოფეინი, ალკოჰოლი და გარკვეული მედიკამენტები კიდევ უფრო ამცირებს მაგნიუმს. სიმპტომები მოიცავს კუნთების სპაზმებს, კანკალს, შფოთვას, ძილის პრობლემებს და თავის ტკივილს.
ეს დეფიციტი ხშირად თანაარსებობს, განსაკუთრებით საჭმლის მომნელებელი სისტემის პრობლემების მქონე ადამიანებში. კუჭის დაბალმა მჟავამ შეიძლება შეაფერხოს როგორც B12-ის, ასევე რკინის შეწოვა, ხოლო ქრონიკულმა სტრესმა შეიძლება შეამციროს მაგნიუმი.
როდესაც მრავალი დეფიციტი ერთმანეთს ემთხვევა, სიმპტომები უფრო გამოხატული ხდება.
ვიტამინ B12 დეფიციტი: დაბუჟება, ჩხვლეტის შეგრძნება + ტვინის დაბინდვა
რატომ არის მნიშვნელოვანი B12?
ვიტამინი B12 მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვების ჯანმრთელობაში, სისხლის წითელი უჯრედების ფორმირებაში, დნმ-ის სინთეზსა და კოგნიტურ ფუნქციაში. საკმარისი B12-ის გარეშე, ნერვული სისტემა იწყებს არასწორ მუშაობას. სწორედ ამიტომ, ნევროლოგიური სიმპტომები, დაბუჟება, ჩხვლეტის შეგრძნება, წვის შეგრძნება ან წონასწორობის პრობლემები დეფიციტის დამახასიათებელი ნიშნებია.
B12-ის დეფიციტმა შეიძლება გამოიწვიოს:
დაბუჟება ან ჩხვლეტის შეგრძნება ხელებსა და ფეხებში
წვრის შეგრძნება ფეხებსა და ტერფებში
ტვინის დაბინდვა, მეხსიერების პრობლემები ან ფოკუსირების გაძნელება
დაღლილობა და სისუსტე
დეპრესია, გაღიზიანება ან განწყობის ცვალებადობა
სუნთქვის უკმარისობა ან გულის აჩქარება
გლუვი, მტკივნეული ან შეშუპებული ენა
ვიტამინი B12 მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნერვული სისტემის ჯანსაღი ფუნქციის მხარდაჭერაში. არაოპტიმალურმა დონემ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ყოველდღიურ კომფორტზე, სწორედ ამიტომ არის B12-ის საკმარისი რაოდენობის შენარჩუნება აუცილებელი ჯანსაღი ნერვული სისტემისთვის.
დამატებითი ინფორმაცია
სიცოცხლის სხვადასხვა ეტაპზე ორგანიზმს ვიტამინებთან დაკავშირებული განსხვავებული მოთხოვნილებები აქვს. ორსულ ქალებს ნაყოფის განვითარების ხელშესაწყობად ფოლატის, რკინის, B12-ის და ქოლინის მაღალი დონე სჭირდებათ. საკვებდანამატების გარეშე, დეფიციტი შეიძლება სწრაფად განვითარდეს და გავლენა იქონიოს როგორც დედაზე, ასევე ნაყოფზე.
ხანდაზმულები საპირისპირო გამოწვევის წინაშე დგანან: მადის დაქვეითება, კუჭის მჟავიანობის შემცირება და საჭმლის მონელების ცვლილებები, ხელს უწყობს საკვები ნივთიერებების მიღებისა და შეწოვის შემცირებას. გარდა ამისა, ასაკთან ერთად ქრონიკული დაავადებები და მედიკამენტები უფრო ხშირია, რაც კიდევ უფრო ზრდის დეფიციტის რისკს.
სპორტსმენებს და მაღალ აქტიურ პირებს ასევე აქვთ გაზრდილი საკვები ნივთიერებების მოთხოვნილება. ინტენსიური ვარჯიში უფრო სწრაფად ამცირებს B ვიტამინების, მაგნიუმის და ანტიოქსიდანტების მარაგს, რაც დეფიციტის ალბათობას ზრდის, თუ მიღება არ შეესაბამება გამომუშავებას.
ასე რომ, ყოველდღიურად დარწმუნდით, რომ იღებთ საჭირო რაოდენობით ვიტამინებს და მინერალებს, იკვებეთ ჯანსაღად, ხოლო დეფიციტის შემთხვევაში გამოიყენეთ ისინი საკვები დანამატის სახით.


