როგორ ავარჩიოთ პირადი ფიტნეს მწვრთნელი?
ვარჯიშის დაწყება კარგი გადაწყვეტილებაა, მაგრამ ზოგჯერ ყველაზე რთული სწორედ პირველი ნაბიჯია — განსაკუთრებით მაშინ, როცა არ ვიცით, რა ვარჯიში გვჭირდება, როგორ შევასრულოთ მოძრაობები სწორად ან როგორ შევადგინოთ ჩვენზე მორგებული პროგრამა.
სწორედ აქ შეიძლება პირადი ფიტნეს მწვრთნელი დაგვეხმაროს.
კარგი მწვრთნელი მხოლოდ ვარჯიშების ჩამონათვალს არ გვაძლევს. ის გვეხმარება სწორი ტექნიკის სწავლაში, მიზნების განსაზღვრაში, მოტივაციის შენარჩუნებაში და ისეთი პროგრამის შექმნაში, რომელიც ჩვენს შესაძლებლობებსა და ცხოვრების წესს შეესაბამება.
თუმცა ყველა მწვრთნელი ერთნაირი არ არის. ამიტომ არჩევისას რამდენიმე მნიშვნელოვან საკითხს უნდა მივაქციოთ ყურადღება.
პირველ რიგში, განსაზღვრეთ თქვენი მიზანი
სანამ მწვრთნელის ძებნას დაიწყებთ, საკუთარ თავს ჰკითხეთ:
რა მინდა მივიღო ვარჯიშისგან?
შეიძლება თქვენი მიზანი იყოს:
- წონის დაკლება;
- კუნთოვანი მასის გაზრდა;
- ფიზიკური გამძლეობის გაუმჯობესება;
- სხეულის გაძლიერება;
- უკეთესი ფიზიკური ფორმის მიღწევა;
- ცხოვრების უფრო აქტიური წესის დაწყება;
- კონკრეტული სპორტისთვის მომზადება.
მიზნის ცოდნა დაგეხმარებათ ისეთი მწვრთნელის მოძებნაში, რომელსაც შესაბამისი გამოცდილება აქვს.
მაგალითად, თუ მთავარი მიზანი ძალის განვითარებაა, სასურველია მოძებნოთ ადამიანი, რომელსაც ძალოვან ვარჯიშში კარგი ცოდნა და გამოცდილება აქვს.
თუ დამწყები ხართ, თქვენთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი შეიძლება იყოს მწვრთნელი, რომელიც მოთმინებით აგიხსნით თითოეული ვარჯიშის სწორ შესრულებას.
ყურადღება მიაქციეთ განათლებასა და კვალიფიკაციას
ფიტნეს მწვრთნელი თქვენს სხეულთან მუშაობს, ამიტომ მისი ცოდნა და პროფესიული მომზადება მნიშვნელოვანია.
დაინტერესდით, სად და რა მიმართულებით აქვს მიღებული განათლება ან პროფესიული მომზადება. ასევე შეგიძლიათ ჰკითხოთ, აქვს თუ არა შესაბამისი სერტიფიკატი ან სხვა პროფესიული კვალიფიკაცია.
ეს არ ნიშნავს, რომ მხოლოდ სერტიფიკატი კარგი მწვრთნელობის გარანტიაა, მაგრამ პროფესიული განათლება მნიშვნელოვანი საწყისი საფუძველია.
კარგმა მწვრთნელმა უნდა იცოდეს ადამიანის ფიზიოლოგიის, ვარჯიშის ტექნიკის, დატვირთვის სწორად შერჩევისა და უსაფრთხოების ძირითადი პრინციპები.
გამოცდილება მნიშვნელოვანია, მაგრამ მარტო ეს საკმარისი არ არის
წლების განმავლობაში მუშაობა ნამდვილად შეიძლება კარგი გამოცდილების მაჩვენებელი იყოს, თუმცა მხოლოდ გამოცდილების რაოდენობით მწვრთნელის შეფასება არ ღირს.
უფრო მნიშვნელოვანია, რა ტიპის ადამიანებთან უმუშავია და რამდენად შეესაბამება მისი გამოცდილება თქვენს მიზანს.
ჰკითხეთ:
- მუშაობდა თუ არა დამწყებებთან;
- ჰყავს თუ არა თქვენნაირი მიზნების მქონე კლიენტები;
- როგორ ადგენს სავარჯიშო პროგრამას;
- როგორ აკონტროლებს პროგრესს;
- როგორ ცვლის პროგრამას საჭიროების შემთხვევაში.
კარგი მწვრთნელი მზად უნდა იყოს, აგიხსნათ, რატომ გთავაზობთ კონკრეტულ ვარჯიშს და როგორ დაგეხმარებათ ის თქვენი მიზნის მიღწევაში.
კარგი მწვრთნელი ჯერ გისმენთ
ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნიშანი კარგი მწვრთნელისა არის მისი დამოკიდებულება თქვენ მიმართ.
პირველივე შეხვედრაზე ის მხოლოდ ვარჯიშების დანიშვნით არ უნდა შემოიფარგლოს.
მან უნდა დაგისვათ კითხვები თქვენი:
- მიზნების;
- ფიზიკური მომზადების დონის;
- ყოველდღიური აქტივობის;
- წინა სავარჯიშო გამოცდილების;
- კვების ჩვევების;
- ჯანმრთელობის მდგომარეობისა და შეზღუდვების შესახებ.
ეს ინფორმაცია ეხმარება მწვრთნელს, პროგრამა თქვენზე მოარგოს.
თუ მწვრთნელი ყველას ერთსა და იმავე პროგრამას სთავაზობს, ეს შეიძლება იმის ნიშანი იყოს, რომ ინდივიდუალურ მიდგომას საკმარის ყურადღებას არ უთმობს.
ყურადღება მიაქციეთ, როგორ ასწავლის ვარჯიშს
პირადი მწვრთნელის ერთ-ერთი მთავარი მოვალეობა უსაფრთხო და სწორი მოძრაობის სწავლებაა.
კარგი მწვრთნელი არ უნდა გეუბნებოდეთ მხოლოდ: „გააკეთე 10 გამეორება“.
მან უნდა გაჩვენოთ მოძრაობა, აგიხსნათ ტექნიკა და საჭიროების შემთხვევაში შეგისწოროთ პოზიცია.
თუ ვარჯიშის დროს მოძრაობას არასწორად ასრულებთ, მწვრთნელმა ეს უნდა შეამჩნიოს და დაგეხმაროთ გამოსწორებაში.
სწორი ტექნიკა ხშირად უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე დიდი წონა ან ბევრი გამეორება.
პროგრამა თქვენს შესაძლებლობებს უნდა შეესაბამებოდეს
თუ დიდი ხანია არ გივარჯიშიათ, პირველივე კვირაში ძალიან მძიმე დატვირთვა საჭირო არ არის.
კარგი პროგრამა ეტაპობრივად უნდა გართულდეს.
თქვენი სხეული უნდა მიეჩვიოს დატვირთვას, შემდეგ კი მისი შესაძლებლობების მიხედვით უნდა მოხდეს ვარჯიშის ინტენსივობის გაზრდა.
თუ მწვრთნელი პირველივე დღეებში უკიდურესად მძიმე ვარჯიშებს გაძლევთ მხოლოდ იმიტომ, რომ „შედეგი სწრაფად მიიღოთ“, სიფრთხილე გმართებთ.
ვარჯიში შეიძლება იყოს რთული, მაგრამ ტკივილი და მუდმივი გადაღლა კარგი ვარჯიშის აუცილებელი ნიშანი არ არის.
კარგი კომუნიკაცია ძალიან მნიშვნელოვანია
თქვენ და მწვრთნელს შორის ურთიერთობა თანამშრომლობაზე უნდა იყოს დაფუძნებული.
თუ ვარჯიშის დროს რაღაც გაწუხებთ, გიჭირთ ან კონკრეტული მოძრაობა დისკომფორტს იწვევს, ამის თქმა თავისუფლად უნდა შეგეძლოთ.
კარგი მწვრთნელი მოგისმენთ და საჭიროების შემთხვევაში ვარჯიშს შეცვლის.
თუ მისგან მუდმივად გესმით ფრაზები:
„ყველამ უნდა შეძლოს“
„ტკივილს უნდა გაუძლო“
„არ არსებობს დაღლა“
ეს დამოკიდებულება შეიძლება პრობლემური იყოს.
მწვრთნელმა თქვენი სხეულის სიგნალები უნდა გაითვალისწინოს და არა უგულებელყოს.
როგორ აფასებს მწვრთნელი პროგრესს?
პროგრესი მხოლოდ სასწორზე ნაჩვენები რიცხვი არ არის.
კარგი მწვრთნელი შეიძლება ყურადღებას აქცევდეს:
- ძალის ზრდას;
- გამძლეობის გაუმჯობესებას;
- მოძრაობების უკეთ შესრულებას;
- სხეულის კომპოზიციის ცვლილებას;
- ვარჯიშის დროს ენერგიისა და შესაძლებლობების გაუმჯობესებას;
- ყოველდღიურ ცხოვრებაში უფრო თავისუფლად მოძრაობას.
ზოგჯერ პროგრესი გარეგნულად ჯერ არ ჩანს, მაგრამ ადამიანი უკვე უფრო ძლიერია და უკეთ ასრულებს ვარჯიშებს.
ესეც მნიშვნელოვანი შედეგია.
ნუ ენდობით არარეალურ დაპირებებს
მწვრთნელის არჩევისას ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი წესი რეალისტური მოლოდინების შენარჩუნებაა.
ფრთხილად იყავით, თუ ვინმე გპირდებათ:
- „10 კილოგრამის დაკლებას ერთ თვეში“;
- „სრულყოფილ სხეულს რამდენიმე კვირაში“;
- კონკრეტულ შედეგს ყველა ადამიანისთვის;
- შედეგს ვარჯიშის გარეშე;
- ჯანმრთელობის პრობლემების „განკურნებას“ მხოლოდ ვარჯიშით.
ადამიანების სხეულები განსხვავებულია და შედეგზეც მრავალი ფაქტორი მოქმედებს.
კარგი მწვრთნელი რეალისტურ მიზნებს დაგისახავთ და აგიხსნით, რომ შედეგის მიღწევას დრო, თანმიმდევრულობა და მოთმინება სჭირდება.
ფასი მნიშვნელოვანია, მაგრამ მხოლოდ ფასი არ უნდა იყოს მთავარი
პირადი მწვრთნელის მომსახურების ღირებულება სხვადასხვა ფაქტორზეა დამოკიდებული — გამოცდილებაზე, კვალიფიკაციაზე, სამუშაო ადგილსა და სესიების ხანგრძლივობაზე.
ყველაზე ძვირი მწვრთნელი აუცილებლად საუკეთესო არ არის.
არჩევისას შეაფასეთ მთლიანად:
კვალიფიკაცია + გამოცდილება + კომუნიკაცია + ინდივიდუალური მიდგომა + თქვენი კომფორტი.
თუ ეს ყველაფერი ერთმანეთს ემთხვევა, უფრო დიდი შანსია, რომ თანამშრომლობა თქვენთვის სასარგებლო და სასიამოვნო აღმოჩნდეს.
პირველი შეხვედრა პატარა „გასაუბრებად“ ჩათვალეთ
არ შეგეშინდეთ კითხვების დასმის.
შეგიძლიათ მწვრთნელს ჰკითხოთ:
„როგორ ადგენთ სავარჯიშო პროგრამას?“
„როგორ აკონტროლებთ პროგრესს?“
„რას აკეთებთ, თუ რომელიმე ვარჯიში დისკომფორტს მიქმნის?“
„როგორ ცვლით პროგრამას, თუ პროგრესი შეჩერდა?“
„რა გამოცდილება გაქვთ ჩემნაირი მიზნების მქონე ადამიანებთან მუშაობის?“
მის პასუხებზე დაკვირვება ბევრ რამეს გეტყვით.
ყველაზე მთავარი — მწვრთნელთან თავი კომფორტულად უნდა იგრძნოთ
პირადი მწვრთნელი ადამიანი არის, რომელთანაც შესაძლოა კვირაში რამდენჯერმე მოგიწიოთ ურთიერთობა.
ამიტომ პროფესიონალიზმთან ერთად მნიშვნელოვანია ნდობა და კომფორტიც.
თქვენ არ უნდა გეშინოდეთ კითხვების დასმის, შეცდომის დაშვების ან იმის თქმის, რომ კონკრეტული ვარჯიში თქვენთვის რთულია.
საუკეთესო შედეგი ხშირად მაშინ მიიღება, როდესაც მწვრთნელი და კლიენტი ერთ გუნდად მუშაობენ.
დასკვნა — კარგი მწვრთნელი თქვენს შესაძლებლობებს ავითარებს
კარგი პირადი ფიტნეს მწვრთნელის პოვნა შეიძლება თქვენი სავარჯიშო გამოცდილების ერთ-ერთი საუკეთესო გადაწყვეტილება გახდეს.
ის დაგეხმარებათ გაიგოთ, როგორ ივარჯიშოთ სწორად, როგორ გაზარდოთ დატვირთვა ეტაპობრივად და როგორ შეინარჩუნოთ მოტივაცია მაშინაც კი, როდესაც შედეგი მაშინვე არ ჩანს.
თუმცა გახსოვდეთ: მწვრთნელი გზას გიჩვენებთ, მაგრამ ამ გზაზე ნაბიჯებს თქვენ დგამთ.
ნუ ეცდებით ყველაზე მძიმე ვარჯიშით დაიწყოთ. ნუ შეადარებთ საკუთარ თავს სხვებს და ნუ ელოდებით შედეგს რამდენიმე დღეში.
იპოვეთ ადამიანი, რომელიც მოგისმენთ, პატივს სცემს თქვენს შესაძლებლობებს, დაგეხმარებათ განვითარებაში და ვარჯიშს სასჯელად კი არა, ცხოვრების სასიამოვნო ნაწილად დაგანახებთ.
სწორედ ასეთი მწვრთნელი შეიძლება გახდეს თქვენი საუკეთესო მხარდამჭერი უფრო ძლიერი, აქტიური და ჯანმრთელი ცხოვრების გზაზე.